Beneden een warme vloer, boven gewoon de radiatoren laten hangen. Dat is in bestaande woningen misschien wel de meest voorkomende situatie. Maar zodra je vloerverwarming en radiatoren op dezelfde cv-ketel aansluit, loop je tegen één vraag aan: hoe zorg je dat allebei de juiste temperatuur krijgen?
Radiatoren willen vaak heet water, vloerverwarming juist lauw water. Het onderdeel dat dat oplost heet een menggroep. In deze blog leggen we uit wanneer je er een nodig hebt, wanneer niet, wat het verschil is tussen een menggroep en een pompgroep, en hoe je het geheel inregelt. Wil je het hele aanlegtraject zien? Lees dan de complete gids voor vloerverwarming aanleggen.
Kan je vloerverwarming combineren met radiatoren?
Ja, vloerverwarming en radiatoren kun je prima combineren. Dit komt vooral voor in bestaande woningen waar bijvoorbeeld beneden vloerverwarming wordt aangelegd en boven de radiatoren blijven hangen.
Het enige waar je op moet letten is de watertemperatuur. Radiatoren en vloerverwarming werken met heel verschillende temperaturen, en dat moet je in de installatie oplossen.
Het verschil in temperatuur
Een radiator is een klein oppervlak dat veel warmte moet afgeven. Daarvoor heeft hij relatief heet water nodig. Vloerverwarming is precies het omgekeerde: een enorm groot oppervlak (je hele vloer) dat met lauw water toch genoeg warmte afgeeft.
| Situatie | Typische aanvoertemperatuur |
|---|---|
| Radiatoren op een traditioneel ingestelde cv-ketel | vaak 60-80°C |
| Vloerverwarming | meestal tussen 30 en 45°C |
| Warmtepomp op vloerverwarming | laag, vaak rond 30-35°C |
Dit zijn richtwaarden. De precieze temperatuur hangt af van je woning, de isolatie, de hart-op-hart afstand van de buis en je warmtebron. Maar het principe is duidelijk: het water dat de radiatoren nodig hebben, is te heet voor je vloer.
Waarom vloerverwarming niet te heet mag worden
Je zou denken: warmer water, sneller een warme vloer. Klopt, maar het levert drie problemen op.
- De onderdelen zijn er niet op gemaakt. De Diamond vloerverwarmingsverdelers zijn geschikt tot maximaal 70°C. De Diamond vloerverwarmingsbuis 16x2 mm heeft een ontwerptemperatuur van 60°C en een maximale temperatuur van 70°C. Stuur je daar structureel heter water doorheen, dan zit je boven waar de onderdelen voor bedoeld zijn.
- De dekvloer en de vloerafwerking. Een dekvloer, tegels, laminaat of PVC houden niet van grote en snelle temperatuurwisselingen. Te heet water kan leiden tot scheuren of loslatende vloerdelen. Check altijd wat de leverancier van je vloerafwerking toestaat.
- Comfort. Een vloer die te warm wordt, voelt onprettig aan je voeten. Vloerverwarming hoort aangenaam aan te voelen, niet heet.
Wat doet een menggroep?
Een menggroep zit tussen je warmtebron en de vloerverwarmingsverdeler. Hij doet twee dingen:
- Mengen. Een thermostatisch ventiel mengt het hete aanvoerwater van de cv-ketel met het afgekoelde retourwater uit de vloer. Wat eruit komt heeft precies de temperatuur die je instelt. Bij de Diamond menggroepen is dat instelbaar van 20°C tot 43°C.
- Rondpompen. Een eigen circulatiepomp zorgt dat het water door alle groepen van de vloerverwarming stroomt. De pomp in je cv-ketel is daar vaak niet op berekend, zeker niet bij veel lange groepen.
Het resultaat: je cv-ketel kan heet water blijven leveren voor de radiatoren boven, terwijl je vloer beneden op een veilige, lage temperatuur draait.
Wanneer heb je een menggroep nodig?
In deze situaties hoort er vrijwel altijd een menggroep tussen:
- Cv-ketel die ook radiatoren voedt. De ketel moet heet water leveren voor de radiatoren. Dat water mag niet ongemengd de vloer in.
- Cv-ketel met een aanvoertemperatuur boven wat je vloer aankan. Ook zonder radiatoren: staat je ketel op een hoge stooklijn, dan heb je een menggroep nodig om de temperatuur te begrenzen.
- Hybride warmtepomp. Bij een hybride systeem springt de cv-ketel bij als het buiten koud is. Op die momenten kan de aanvoertemperatuur flink oplopen. Een menggroep zorgt dat de vloer dan niet mee opwarmt.
- Uitbreiding van een bestaande cv-installatie. Je legt bijvoorbeeld vloerverwarming in een aanbouw en sluit die aan op de bestaande cv-leidingen. Dan pak je water op radiatortemperatuur van de leiding af, en dat moet eerst gemengd worden.
Wanneer heb je geen menggroep nodig?
Heb je een volledig elektrische warmtepomp die alleen vloerverwarming voedt, dan ligt de aanvoertemperatuur al laag. Een menggroep is dan meestal niet nodig. Je moet wel bedenken dat de pomp van de warmtepomp genoeg capaciteit moet hebben voor al je groepen. Check daarvoor altijd de installatievoorschriften van de warmtepomp, of laat het even narekenen door je installateur.
Ook een cv-ketel die je bewust op een lage temperatuur laat stoken en die alleen vloerverwarming voedt, kan in sommige gevallen zonder menggroep. Twijfel je? Kies dan voor de zekere route met een menggroep. Die beschermt je vloer altijd tegen te heet water.
Menggroep of pompgroep: wat is het verschil?
Bij Installatie-shop.nl vind je twee uitvoeringen van Diamond. Ze doen in de basis hetzelfde: mengen naar een ingestelde temperatuur en rondpompen. Het verschil zit in de pomp en wat er meegeleverd wordt.
| Diamond Menggroep met Grundfos pomp | Diamond Pompgroep 1" met pomp 4 m | |
|---|---|---|
| Circulatiepomp | Grundfos | Circulatiepomp 4 m |
| Thermostatisch ventiel | Ja, 20-43°C | Ja, 20-43°C |
| Thermometer | Ja | Ja |
| Automatische ontluchter | Ja | Ja |
| Regelventiel | Ja | Niet vermeld |
| Meegeleverd | 2x PEX-b/AL/PEX-b buisdeel 16 mm, installatiekoppelingen, stalen montagebeugel | Installatiekoppelingen, montagebeugel |
| Aansluitingen | G 1" B en G 3/4" | G 1" B en G 3/4" |
| Max. werkdruk / temperatuur | 10 bar / 95°C | 10 bar / 95°C |
| Prijsindicatie | €409,95 | €298,95 |
Let op de maximale bedrijfstemperatuur van 95°C: de menggroep zelf kan dus wel het hete ketelwater aan. Hij zorgt ervoor dat wat er richting je verdeler gaat, binnen 20-43°C blijft.
Kies de menggroep met Grundfos als je een bekend pompmerk wilt en het extra regelventiel en de buisdelen meegeleverd wilt hebben. Kies de pompgroep als je dezelfde basisfunctie zoekt voor een lagere prijs.
Hoe ziet de opstelling eruit?
Bij een cv-ketel met radiatoren boven en vloerverwarming beneden ziet het er in grote lijnen zo uit:
- De cv-ketel levert heet water.
- Een deel gaat via de bestaande leidingen naar de radiatoren.
- Een ander deel gaat naar de menggroep, die het mengt naar bijvoorbeeld 35°C.
- De menggroep pompt het gemengde water naar de vloerverwarmingsverdeler.
- De verdeler verdeelt het over de groepen in de vloer.
- Het afgekoelde water komt via de retour terug, en een deel ervan wordt weer bijgemengd in de menggroep.
Zet tussen de menggroep en de verdeler bij voorkeur kogelkranen, zodat je de verdeler apart kunt afsluiten. Bij de RVS verdeler bestel je die los, bijvoorbeeld de Diamond kogelkraan DN25 met thermometer in rood en blauw. Bij de messing verdeler zit een kogelafsluiter al bij. Meer over de verschillen lees je in vloerverwarmingsverdeler kiezen: RVS of messing?
Denk bij het ophangen ook aan de ruimte: een menggroep komt naast de verdeler. Meet de verdeelkast dus op voor verdeler én menggroep samen.
Combineren met een warmtepomp
Stap je over op een warmtepomp, dan verandert het verhaal een beetje. Een warmtepomp werkt het zuinigst met lage watertemperaturen. Vloerverwarming is daar ideaal voor, en daarom leg je bij een warmtepomp de buis vaak dichter op elkaar (10 cm hart-op-hart).
Wil je bij een warmtepomp boven radiatoren houden, dan moeten die radiatoren ook met lagere temperaturen genoeg warmte kunnen afgeven. Vaak betekent dat grotere radiatoren of zogenaamde lage-temperatuurradiatoren. De Diamond vloerverwarmingsbuis is trouwens naast vloerverwarming ook geschikt voor laagtemperatuurradiatoren.
Bij een hybride warmtepomp (warmtepomp plus cv-ketel) is een menggroep een verstandige keuze, omdat de ketel op koude dagen heter water kan leveren.
Inregelen: zo wordt elke ruimte even warm
Als alles is aangesloten, gevuld en ontlucht, ga je inregelen. Dat doe je in twee stappen.
Stap 1: de aanvoertemperatuur op de menggroep
Stel op het thermostatische ventiel van de menggroep een aanvoertemperatuur in. Begin aan de lage kant, bijvoorbeeld rond 35°C, en kijk een paar dagen hoe de ruimtes reageren. Wordt het niet warm genoeg, zet hem dan in kleine stapjes hoger. Vloerverwarming reageert traag, dus geef elke aanpassing de tijd. De thermometer op de menggroep laat zien wat er echt de vloer in gaat.
Ligt er een nieuwe dekvloer? Dan begin je niet meteen op volle temperatuur, maar volg je eerst het opstookprotocol van de dekvloerleverancier. Meer daarover in de complete gids.
Stap 2: de flowmeters op de verdeler
Een lange groep heeft meer water nodig dan een korte groep om even warm te worden. Als vuistregel stel je de flow in naar verhouding van de luslengte. Een voorbeeld:
| Groep | Luslengte | Flow (indicatief) |
|---|---|---|
| Woonkamer 1 | 80 m | 2,0 l/min |
| Woonkamer 2 | 80 m | 2,0 l/min |
| Keuken | 60 m | 1,5 l/min |
| Toilet | 40 m | 1,0 l/min |
De verhouding is belangrijker dan het precieze getal: een groep die half zo lang is, krijgt ongeveer half zoveel water. Na een paar dagen stel je bij. Is een ruimte te koud, dan geef je die groep iets meer flow. Is hij te warm, iets minder. De flowmeters op de Diamond verdelers lopen van 0,5 tot 5 l/min, dus daar heb je ruim de mogelijkheid voor.
Daarom is het ook zo handig om bij het ontwerp de groepen ongeveer even lang te houden. Hoe je dat doet, lees je in hoeveel groepen vloerverwarming heb ik nodig?
3 fouten die we vaak zien
- Vloerverwarming rechtstreeks op de radiatorleiding. Het lijkt een handige shortcut, maar dan krijgt je vloer water op radiatortemperatuur. Dat is boven waar verdeler en buis voor gemaakt zijn. Zet er altijd een menggroep tussen.
- Geen rekening houden met ruimte naast de verdeler. De menggroep komt naast de verdeler te hangen. Meet je verdeelkast op voor beide samen, plus de kogelkranen.
- Te snel te veel willen. Vloerverwarming reageert traag. Wie na een uur de temperatuur flink omhoog draait omdat de vloer nog koud is, schiet door. Pas in kleine stappen aan en geef het een paar dagen.
Veelgestelde vragen over vloerverwarming, radiatoren en menggroepen
Kan je vloerverwarming combineren met radiatoren?
Ja, vloerverwarming en radiatoren kun je prima combineren. Dit komt vooral voor in bestaande woningen waar bijvoorbeeld beneden vloerverwarming wordt aangelegd en boven de radiatoren blijven hangen.
Heb ik een menggroep nodig bij een cv-ketel?
Als je cv-ketel ook radiatoren voedt of op een hoge temperatuur stookt, dan wel. De menggroep brengt het water terug naar een temperatuur die geschikt is voor vloerverwarming, bij de Diamond menggroepen instelbaar van 20 tot 43°C.
Heb ik een menggroep nodig bij een warmtepomp?
Bij een volledig elektrische warmtepomp die alleen vloerverwarming voedt meestal niet, omdat de aanvoertemperatuur al laag is. Bij een hybride warmtepomp met cv-ketel is een menggroep wel verstandig.
Wat is het verschil tussen een menggroep en een pompgroep?
Beide mengen het water naar 20-43°C en pompen het rond. De Diamond menggroep heeft een Grundfos pomp en levert extra een regelventiel en twee 16 mm buisdelen mee. De pompgroep heeft een circulatiepomp 4 m en is voordeliger.
Hoe warm mag het water in de vloerverwarming zijn?
Vloerverwarming draait meestal tussen 30 en 45°C. De Diamond verdelers zijn geschikt tot maximaal 70°C en de Diamond vloerverwarmingsbuis heeft een ontwerptemperatuur van 60°C. Houd ook rekening met wat je vloerafwerking toestaat.
Waarom wordt een van mijn groepen niet warm?
De meest voorkomende oorzaken zijn lucht in de groep of een flow die te laag staat. Ontlucht de installatie en controleer de flowmeter van die groep. Een lange groep heeft meer flow nodig dan een korte.
Wil je het hele traject van begin tot eind lezen, van isolatie tot opstoken? Lees de complete gids voor vloerverwarming aanleggen.